{"id":343,"date":"2025-01-01T16:11:52","date_gmt":"2025-01-01T13:11:52","guid":{"rendered":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/?p=343"},"modified":"2025-01-01T16:22:38","modified_gmt":"2025-01-01T13:22:38","slug":"afrikayi-anlamak-sudan-ve-nijer-gozlemleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/2025\/01\/01\/afrikayi-anlamak-sudan-ve-nijer-gozlemleri\/","title":{"rendered":"Afrika\u2019y\u0131 Anlamak: Sudan ve Nijer G\u00f6zlemleri"},"content":{"rendered":"\n

Afrika\u2019n\u0131n ucuz hammadde ve i\u015f g\u00fcc\u00fc kayna\u011f\u0131 olarak devam etmesi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin k\u00e2rlar\u0131 ve zenginliklerinin devam\u0131 i\u00e7in zorunludur. AB ve ABD\u2019nin zenginlikleri Afrika ve Ortado\u011fu\u2019nun kan, g\u00f6zya\u015f\u0131 ve terinin akmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu sistem ustaca y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcrmektedir.<\/h4>\n\n\n\n

Selahaddin SEM\u0130Z Afiyet Hastanesi Ba\u015fhekimi 4 A\u011fustos 2022 \u0130nsicam dergisinde yay\u0131nland\u0131<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
Foto\u011fraf: Selahaddin Semiz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nebevi M\u00fccadelenin Merkezi Olarak Afrika<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Afrika k\u0131tas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n en eski hayat ve medeniyet merkezlerinden birini olu\u015fturuyor. Di\u011fer k\u0131talardan ayr\u0131 kendi halinde ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n \u00fclkesi olmu\u015f tarih boyunca. Tarihte kimi zaman Nemrutlar\u0131n, Firavunlar\u0131n, Haman ve Karunlar\u0131n \u00fclkesi olurken \u00e7o\u011fu zaman da insanl\u0131\u011fa yol g\u00f6steren \u0130brahimlerin, Musalar\u0131n, \u0130salar\u0131n, Yakup ve Yusuflar\u0131n \u00fclkesi olmu\u015f. Zul\u00fcm ve bask\u0131lara kar\u015f\u0131 mazlum ve ma\u011fdur olan Afrika, adaletin, h\u00fcrriyetin ve insanca ya\u015fam\u0131n arand\u0131\u011f\u0131 yer olmu\u015f tarih boyunca.<\/p>\n\n\n\n

Peygamberlerin insanl\u0131\u011fa hak, hukuk ve adalet getirdikleri yery\u00fcz\u00fc topraklar\u0131nda, M\u0131s\u0131r\u2019da Yusuf\u2019un karde\u015flerinin ihaneti ile kuyuya at\u0131lmas\u0131 ve k\u00f6le olarak sat\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda Yusuf\u2019un M\u0131s\u0131r\u2019a sultan olmas\u0131, Afrika tarihinde defalarca ya\u015fanm\u0131\u015f bir hikayedir. Adeta \u015fairin \u2018akrebin k\u0131skac\u0131nda yo\u011furmu\u015f bizi kader\u2019 dedi\u011fi gibi Afrika, ihanetin, zul\u00fcmlerin, s\u00f6m\u00fcr\u00fclmenin k\u0131skac\u0131nda yo\u011frularak olgunla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilk hicret yeri Habe\u015fistan olurken, Kuzey Afrika da Avrupa\u2019ya \u0130slam\u2019\u0131n ve medeniyetin yay\u0131lmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir. 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar Afrika ile di\u011fer k\u0131talar aras\u0131nda geli\u015fmi\u015flik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa Medeniyetinin S\u00f6m\u00fcrge A\u011f\u0131nda Afrika<\/strong><\/p>\n\n\n\n

15. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan itibaren Portekiz ve Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flayan s\u00f6m\u00fcrgecilik ve k\u00f6le ticareti ile Afrika\u2019n\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131 ve insan g\u00fcc\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fclmeye ba\u015flar. Avrupa ve Amerika\u2019n\u0131n geli\u015fmi\u015fli\u011finin arka plan\u0131nda \u00f6zellikle Afrika\u2019n\u0131n eme\u011fi, al\u0131n teri ve ak\u0131t\u0131lan kan\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Son iki y\u00fczy\u0131lda ya\u015fananlar Afrika\u2019y\u0131 k\u00f6leli\u011fin, s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin, silah t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n ve \u00e7ete sava\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafya haline getirmi\u015ftir. Avrupa devletleri s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve i\u015fgallerini me\u015fru hale getirmek \u00fczere 1884\u2019de Berlin\u2019de Afrika Konferans\u0131\u2019n\u0131 d\u00fczenlerler. Ve \u00e7ok ge\u00e7meden 1910 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm Afrika\u2019y\u0131 i\u015fgal edip s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirirler.<\/p>\n\n\n\n

1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri devam eden Afrika\u2019n\u0131n kurtulu\u015f sava\u015flar\u0131 silah ve teknolojik eksiklerden dolay\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z olur. Sudan\u2019da Muhammet Mehdi, Libya\u2019da \u015eeyh Ahmed Senusi ve \u00d6mer Muhtar, Cezayir\u2019de Halidi \u015eeyhi Emir Abd\u00fclkadir, Ahmed Bin Bella, Tunus\u2019ta Ra\u015fid Gannu\u015fi, M\u0131s\u0131r\u2019da Hasan El Benna, Nijerya\u2019da Osman Don Fodio ve Ahmedu Bello, Fas\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck m\u00fccahidi Abd\u00fclkerim el-Ma\u011frubi, Afrika\u2019n\u0131n ve \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tarihinde unutulmaz destanlar yazan ve yirmi be\u015f sene y\u0131lmadan cihat bayra\u011f\u0131n\u0131 yere indirmeyen Somalili Muhammed bin Abdullah Hasan, 16 Temmuz 1963 g\u00fcn\u00fc Eritre cihad\u0131n\u0131 ilan eden Muhtell Tahir ve daha isimlerini sayamayaca\u011f\u0131m\u0131z, hatta bilmedi\u011fimiz binlerce \u0130slam \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu kurtulu\u015f m\u00fccadelelerinin sembol isimlerindendir.<\/p>\n\n\n\n

1950\u2019li y\u0131llar II. D\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131 Avrupa devletlerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve bask\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131smen zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler olur. Afrikal\u0131lar i\u00e7in zay\u0131f da olsa bir \u00fcmit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 belirir.<\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131lan m\u00fccadelelerde \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler kazan\u0131l\u0131r ancak bu kez \u00f6rt\u00fcl\u00fc s\u00f6m\u00fcrgecilik devam eder. Afrika \u00fclkelerinin do\u011fal kaynaklar\u0131 ve ham maddeleri bat\u0131 \u00fclkelerine transfer olur.<\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn devam etmesi i\u00e7in Afrika\u2019n\u0131n yoksul, cahil ve tefrika ile b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olmas\u0131 gerekir. S\u00f6m\u00fcrgeciler bunun i\u00e7in ellerinden geleni yaparlar.<\/p>\n\n\n\n

Cezayirli m\u00fctefekkir Malik Bin Nebi\u2019nin tespiti ile \u201cS\u00f6m\u00fcr\u00fclen toplumlar da en az kendilerini s\u00f6m\u00fcren \u00fclkeler kadar su\u00e7ludurlar, cehaleti, yoksullu\u011fu ve tefrikay\u0131 sona erdirmedikleri i\u00e7in s\u00f6m\u00fcr\u00fcye a\u00e7\u0131k haldedirler.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesinin havaalan\u0131nda g\u00f6rece\u011finiz \u015fu tablo genel durumu \u00f6zetlemeye yeterlidir. Afrika\u2019da safari yapmaya gelen turistleri getiren bir u\u00e7ak ve onlar\u0131 kar\u015f\u0131layan tur rehberleri, di\u011fer u\u00e7akta i\u00e7 sava\u015fta kullan\u0131lacak silahlar, yandaki u\u00e7akta kamplarda ya\u015fayan a\u00e7 insanlar i\u00e7in BM g\u0131da yard\u0131m\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan u\u00e7ak, di\u011fer u\u00e7akta ise fakir \u00fclkeden zengin \u00fclkelerin halklar\u0131n\u0131 doyurmak i\u00e7in g\u00f6nderilen l\u00fcks yiyecek ve hammaddeler\u2026<\/p>\n\n\n\n

Afrika\u2019n\u0131n ucuz hammadde ve i\u015f g\u00fcc\u00fc kayna\u011f\u0131 olarak devam etmesi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin k\u00e2rlar\u0131 ve zenginliklerinin devam\u0131 i\u00e7in zorunludur. AB ve ABD\u2019nin zenginlikleri Afrika ve Ortado\u011fu\u2019nun kan, g\u00f6zya\u015f\u0131 ve terinin akmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu sistem ustaca y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sudan: Nil\u2019in Kenar\u0131ndaki Kara Talihli \u00dclke<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Foto\u011fraf: Selahaddin Semiz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sudan, Afrika\u2019n\u0131n toprak geni\u015fli\u011fi ve n\u00fcfus olarak en b\u00fcy\u00fck \u00fclkelerinden birisi. Sudan\u2019\u0131n kuzeyinde a\u00e7\u0131k ve geni\u015f \u00e7\u00f6l ba\u015fl\u0131yor. Nil Nehri\u2019nin do\u011fusundaki \u201cNubian \u00c7\u00f6l\u00fc\u201d ve bat\u0131s\u0131ndaki ise \u201cLibya \u00c7\u00f6l\u00fc\u201d \u2026 \u00dclkenin n\u00fcfusunun % 25\u2019i bu \u00e7\u00f6llerde bulunuyor. Ayr\u0131ca ba\u015fkenti ile en b\u00fcy\u00fck \u015fehrinin Nil\u2019in iki yakas\u0131nda yerle\u015fmi\u015f olarak bulundu\u011fu ve birbirine en yak\u0131n oldu\u011fu \u00fclkedir. (Hartum (ba\u015fkent) \u2013 Omdurman<\/a> (en b\u00fcy\u00fck \u015fehir) aras\u0131 uzakl\u0131k: 150 metre.<\/p>\n\n\n\n

Tarihi kaynaklara g\u00f6re; \u201cSudan\u201d denilirken kastedilen alan, bug\u00fcnk\u00fc Sudan\u2019\u0131n topraklar\u0131ndan \u00e7ok geni\u015f bir alan. Araplar Afrika\u2019ya girdikten sonra zencilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131lar\u0131ndan ba\u015flayarak Bat\u0131 Afrika\u2019ya kadar uzanan geni\u015f bir alana \u201cBiladu\u2019s-Sudan (Siyahlar \u00dclkesi)\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015fler. Daha sonra \u201cBilad\u201d kelimesi at\u0131larak bu b\u00f6lgeye sadece Sudan denildi. Bug\u00fcnk\u00fc Sudan ise \u201cDo\u011fu Sudan\u201d denilen b\u00f6lge.<\/p>\n\n\n\n

2002 y\u0131l\u0131nda Sudan\u2019a gitti\u011fimizde Hartum ve Port-Sudan\u2019\u0131 ziyaret ettik. Niyetimiz \u00fclkenin genel durumunu ve sa\u011fl\u0131k sistemini incelemekti. \u0130lk g\u00fcnler Hartum\u2019da Nil kenar\u0131nda ve ana caddelerde, beyaz ve Mavi Nil\u2019in birle\u015fti\u011fi yerde bulunduk. \u00d6zellikle Hartum\u2019un bu b\u00f6lgesi g\u00f6r\u00fclmeye de\u011fer g\u00fczellikte. Turistik otellerin \u00e7o\u011fu bu b\u00f6lgede bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Daha i\u00e7lere ve \u00e7evreye gidilince Hartum\u2019un kenar mahallelerinde yoksulluk ve sefalet manzaralar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ana caddelerdeki asfalt yollar d\u0131\u015f\u0131nda toprak yollar da yol al\u0131yor ve yer yer tozlar i\u00e7erisinde kal\u0131yorsunuz. Caddelerin kenarlar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck tezgahlar veya tekerlekli seyyar sat\u0131c\u0131 arabalar\u0131 ile meyve ve sebze sat\u0131c\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Hartum\u2019da Osmanl\u0131 zaman\u0131nda yap\u0131lan Camii Kebire gidiyoruz. Caddeler \u00e7ok kalabal\u0131k. Cami ve \u00e7evresinde foto\u011fraf ve video \u00e7ekmek istiyoruz. Hemen sivil k\u0131yafetli g\u00f6revliler yan\u0131m\u0131za gelip yasak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. T\u00fcrkiye\u2019den geldi\u011fimizi \u00f6\u011frenince nazik\u00e7e \u00fclkenin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n oldu\u011funu o y\u00fczden dikkatli olmak durumunda olduklar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor ve foto\u011fraf \u00e7ekmememizi istiyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Rehberimiz ABD\u2019 nin Sudan\u2019da bir ila\u00e7 fabrikas\u0131 ve oyuncak fabrikas\u0131n\u0131 bombalad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da sivili \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc o nedenle yabanc\u0131lara kar\u015f\u0131 \u015f\u00fcpheyle bakt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Sudanl\u0131 dostlar\u0131m\u0131z ABD\u2019de se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ge\u00e7 a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve bazen bir ay s\u00fcrmesi nedeniyle hem onlarla hem kendi sistemleriyle alay ediyorlar. \u201cABD\u2019liler ne kadar ahmak adamlar, se\u00e7im oluyor sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ancak bir ay sonra \u00f6\u011freniyorlar, halbuki bizde se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 se\u00e7imden bir ay \u00f6nce belli oluyor\u201d<\/strong> diyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Sudan ile Etiyopya ve M\u0131s\u0131r aras\u0131nda da Nil sular\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lacak baraj konusunda gerilim var. Ayn\u0131 zamanda G\u00fcney Sudan\u2019da \u00f6zerk y\u00f6netim ile problemler ya\u015fan\u0131yor. Daha sonra bu b\u00f6lge G\u00fcney Sudan olarak ayr\u0131ld\u0131. G\u00fcney Sudan\u2019\u0131n petrol ve di\u011fer do\u011fal kaynaklar\u0131 daha fazla oldu\u011fu i\u00e7in bu b\u00f6lgede \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ve ayr\u0131lman\u0131n d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerce desteklendi\u011fi anlat\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca Sudan\u2019da \u00d6mer el-Be\u015fir ile Hasan Turabi aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131k da \u00fclkeyi zora sokan gerilimlerden biri olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Hartum\u2019da bir\u00e7ok t\u0131p merkezi ve \u00f6zel klinik olarak kullan\u0131lan sa\u011fl\u0131k merkezlerinde incelemelerde bulunduk. Bunlar daha \u00e7ok zengin mahallelerde iki-\u00fc\u00e7 katl\u0131 b\u00fcy\u00fck\u00e7e villalar tarz\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f. Giri\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131nda acil-muayane-laboratuar ve m\u00fcdahale odalar\u0131 var. \u00dcst katlarda bilinen ve tercih edilen doktorlar\u0131n muayenehaneleri bulunuyor. Bu \u00f6zel kliniklerde muayene ve m\u00fcdahaleler yap\u0131l\u0131rken bazen do\u011fum ve ameliyatlar\u0131n da yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Daha zengin olan az\u0131nl\u0131k bir k\u0131sm\u0131n ise do\u011fum ve di\u011fer sa\u011fl\u0131k ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u0130talya, Fransa ve \u0130ngiltere\u2019yi tercih ettiklerini anlat\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Daha sonra devlet-halk hastanelerinden birine gittik. Hartum\u2019un merkezindeki olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck ve kalabal\u0131k hastaneyi ziyaret ettik. Ortopedi servisinde hastalar on ki\u015filik ko\u011fu\u015flarda yat\u0131yor, baz\u0131 hastalar ise yer yoklu\u011fundan koridorda sedyeler \u00fczerinde yat\u0131yordu. Ko\u011fu\u015flar\u0131n kap\u0131s\u0131ndan hastalara \u015fifa dileyip T\u00fcrkiye\u2019den selam getirdi\u011fimizi s\u00f6yleyip ayr\u0131lacakt\u0131k. Bir aya\u011f\u0131 al\u00e7\u0131da olan bir hasta elini kald\u0131rarak y\u00fcksek sesle bir \u015feyler s\u00f6yledi. Rehberlik yapan Sudanl\u0131 doktor arkada\u015f hastan\u0131n bize \u201cMadem T\u00fcrkiye\u2019den gelmi\u015fler, madem hekimler bizi ziyaret ediyorlar. Niye kap\u0131dan bak\u0131p gidiyorlar, yan\u0131m\u0131za gelsinler elimizden tutsunlar\u201d<\/strong> dedi\u011fini anlatt\u0131. Biz de hastan\u0131n bu iste\u011fi \u00fczerine di\u011fer hastalar\u0131n da elini tutarak \u015fifa ve selam dileklerimizi ilettik. Bu s\u00f6z hekimlik hayat\u0131mda bana \u00f6zel bir ders oldu. Hekim oldu\u011fumuz i\u00e7in g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her hastan\u0131n bizden bir \u015feyler bekledi\u011fini, onlara hi\u00e7 olmazsa moral vermek ve \u015fifa dilemek gerekti\u011fini \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n

Sudan\u2019\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri Port-Sudan\u2019a gidiyoruz. K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in kenar\u0131nda \u00e7\u00f6ller aras\u0131nda bir vaha gibi Port-Sudan. Misafir oldu\u011fumuz Sudanl\u0131 dostumuzun K\u0131z\u0131ldeniz kenar\u0131ndaki iki katl\u0131 evinin teras\u0131nda gece mehtap alt\u0131nda sohbet ederken bir arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n okudu\u011fu Rahman suresi g\u00f6nl\u00fcm\u00fczde derin tesirler b\u0131rak\u0131yor. Port-Sudan\u2019da ziyaret etti\u011fimiz devlet hastanesi daha geri \u015fartlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u00d6yle ki \u00fc\u00e7 katl\u0131 hastanenin asans\u00f6r olarak kullan\u0131lan k\u0131sm\u0131nda eski bir teknoloji olan ve makara sistemi ile \u00e7al\u0131\u015fan, geni\u015f ah\u015fap tabanl\u0131 k\u0131sma sedyeler konuyor, ah\u015fap ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7evresine ba\u011flanm\u0131\u015f kal\u0131n urganlarla \u00e7ekilerek hareket ettiriliyordu. Hastanenin ko\u011fu\u015flar\u0131 da eski zaman hastanelerini hat\u0131rlat\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Sevakin yar\u0131madas\u0131 Port-Sudan\u2019a yakla\u015f\u0131k 30 km uzakl\u0131kta eski bir yerle\u015fim yeri. Buraya kadar geldikten sonra Sevakin\u2019i g\u00f6rmeden d\u00f6nmek olmazd\u0131. Sevakin Yar\u0131madas\u0131 daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerde gemiyle hacca gideceklerin topland\u0131\u011f\u0131 ve gemilerle Cidde\u2019ye hareket ettikleri liman olarak geli\u015fmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Habe\u015fistan\u2019a g\u00f6revlendirilen Osmanl\u0131 pa\u015falar\u0131n\u0131n, stratejik konumu ve ula\u015f\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ikamet etti\u011fi Sevakin Adas\u0131\u2019nda bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde evler ve binalar harabe halindeydi. Ayakta kalan ta\u015f binalardan biri de Osmanl\u0131 pa\u015falar\u0131na ait k\u0131rk odal\u0131 konak olarak bilinen Pa\u015fa Kona\u011f\u0131 idi. T\u00fcrkiye ile Sudan h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda yap\u0131lan anla\u015fmaya g\u00f6re Sevakin Adas\u0131 restore edilerek turizme ve ticarete a\u00e7\u0131lacak in\u015fallah.<\/p>\n\n\n\n

Nijer: Mazlum ve Ma\u011frur \u00fclke<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2007 y\u0131l\u0131nda Nijer\u2019e sa\u011fl\u0131k ve g\u0131da yard\u0131m\u0131 yapan g\u00f6n\u00fcll\u00fcler ekibindeki STK\u2019lar\u0131n bir \u00fcyesi olarak gitmi\u015ftim. Ba\u015fkent Niamey\u2019de bizim otob\u00fcs terminallerinden birini and\u0131ran havaalan\u0131ndan, kontrollerden ge\u00e7tikten sonra k\u0131sa bir \u015fehir turu ve dinlenme yap\u0131yoruz. \u00d6n\u00fcm\u00fczde uzun ve zahmetli bir yolculuk var.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fkent Niamey; Afrika\u2019n\u0131n en uzun nehirlerinden biri olan ve \u00fclkeye ad\u0131n\u0131 veren Nijer nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2 Milyon n\u00fcfuslu bir \u015fehir. Bir\u00e7ok Afrika \u015fehrinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz asfalt ile yeni tan\u0131\u015fm\u0131\u015f caddeler, kerpi\u00e7ten evler, teneke d\u00fckkanlar, a\u00e7\u0131k tezgahlarda sat\u0131\u015f yapan seyyar sat\u0131c\u0131lar, benzini bidonlar ve \u015fi\u015felerle satan petrol istasyonlar\u0131, uzun s\u00f6m\u00fcrge y\u0131llar\u0131ndan kalma al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k manzaralar. Bize en ilgin\u00e7 gelen \u015feylerden birisi ise Nijer Nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kayan erkekler. Bu manzara, Nijer\u2019de bir i\u015f ve hizmet sekt\u00f6r\u00fc imi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Afrika\u2019n\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n en yoksul \u00fclkelerinden birisi Nijer. Mutluluk ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda ise en \u00f6nde geliyor. Nijer, a\u00e7 ama mutlu insanlar \u00fclkesi. Y\u0131llard\u0131r Nijer\u2019i s\u00f6m\u00fcren Fransa ise en zengin \u00fclkelerden olmas\u0131na ra\u011fmen en mutsuz \u00fclkelerden birisi. H\u0131rs\u0131zl\u0131kla kazan\u0131lan mal ve servet, sahibine huzur ve mutluluk getirmiyor.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00fczy\u0131llard\u0131r Afrika\u2019n\u0131n \u2018Frankofon\u2019 denilen \u00fclkelerinin her t\u00fcrl\u00fc do\u011fal kayna\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcren Fransa, Nijer\u2019de de eski al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle de olsa Nijer\u2019in kaynaklar\u0131n\u0131 \u00fclkesine aktaran Frans\u0131zlar, g\u00f6z\u00fcn\u00fc uranyuma dikmi\u015f durumda. \u00dclkenin uranyum kaynaklar\u0131 \u00e7ok ucuz bir \u015fekilde Fransa\u2019ya aktar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Nijer, y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olarak T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7ok daha geni\u015f topraklara sahip ama %90\u2019a yak\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131. \u00c7ok say\u0131da yerel dilin konu\u015fuldu\u011fu \u00fclkede bask\u0131n bir Frans\u0131z etkisi g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Zaten di\u011fer kom\u015fu \u00fclkeler gibi resmi dil de Frans\u0131zca. Fakirli\u011fin pen\u00e7esindeki Nijerliler i\u00e7in rejimin niteli\u011fi de pek \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Yoksullukla m\u00fccadele eden halk bunlar\u0131 sorgulayacak durumda de\u011fil. Yani \u00fclkeyi kim s\u00f6m\u00fcr\u00fcyorsa o y\u00f6netiyor.<\/p>\n\n\n\n

Nijer halk\u0131n\u0131n %99\u2019u m\u00fcsl\u00fcman. \u0130nsanlara \u201cSelam\u00fcn Aleyk\u00fcm\u201d\u2019 dedi\u011finizde s\u0131ms\u0131cak bir g\u00fcl\u00fcmseme ile aran\u0131zda s\u0131cak bir ba\u011f kuruluyor. Nijer halk\u0131 ile Fransa\u2019da i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p emekli olduktan sonra kendini Nijer\u2019deki yard\u0131m faaliyetlerine adam\u0131\u015f Mikdat G\u00fcler\u2019in terc\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 ile anla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Camiler kerpi\u00e7ten yap\u0131lm\u0131\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck ve bak\u0131ms\u0131z. Ama cemaate yetmiyor. Kur\u2019an-\u0131 Kerim e\u011fitimi tahta levhalar \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f Kur\u2019an sayfalar\u0131yla yap\u0131l\u0131yor. \u00d6nceden bu usul\u00fcn Kur\u2019an-\u0131 Kerim kitaplar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannediyordum. Daha sonra ise bu usul\u00fcn geleneksel Kur\u2019an e\u011fitimi ve haf\u0131zl\u0131k i\u00e7in b\u00f6lgede yayg\u0131n bir usul oldu\u011funu \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n

Siyah Afrikal\u0131lar, beyaz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ok memnun oluyorlar. \u00d6zellikle di\u011fer Hristiyan kabilelere kar\u015f\u0131 \u201cBizim de beyaz M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerimiz var\u201d diye \u00f6v\u00fcnd\u00fcklerini s\u00f6ylediler. T\u00fcrkiye\u2019den gelen M\u00fcsl\u00fcman beyaz insanlara, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131na bak\u0131\u015flar\u0131 ise \u00e7ok daha samimi ve s\u0131cak. T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 ile gelen sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u201cTe\u015fekk\u00fcrler T\u00fcrkiye\u201d diye sesleniyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Afrika\u2019da Nijer\u2019in yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7o\u011fumuzun ad\u0131n\u0131 bile duymad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde milyonlarca insan, a\u00e7l\u0131k ve sefaletin pen\u00e7esinde ya\u015fam m\u00fccadelesi veriyor. Y\u0131llarca Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesi alt\u0131nda ezilen bu insanlar, d\u00fcnyadan gelecek yard\u0131mlara muhta\u00e7. Afrika\u2019n\u0131n fakir ama gururlu insanlar\u0131, \u00f6zellikle \u0130slam \u00fclkelerinden ve T\u00fcrkiye\u2019den ilgi ve yard\u0131m bekliyor. T\u00fcrkiye ise Nijer ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok Afrika \u00fclkesine hem resm\u00ee kurumlar hem de sivil kurulu\u015flar vas\u0131tas\u0131yla yard\u0131mlar yap\u0131yor, destek oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Bizler de i\u015fte bu kapsamda Niamey\u2019den yedi y\u00fcz km uzakta Tesau b\u00f6lgesine hareket ediyoruz. Asfalt yollar yer yer d\u00fczg\u00fcn ve sa\u011flam ama \u00e7o\u011funlukla \u00e7ukurlar nedeniyle yolculu\u011fumuz yakla\u015f\u0131k on sekiz saat s\u00fcr\u00fcyor. Grup idarecimiz \u0130brahim Ceylan\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re \u201cbu b\u00f6lgenin merkeze uzak olmas\u0131, sa\u011fl\u0131k tesislerinin yetersiz olmas\u0131 ve di\u011fer b\u00f6lgelerden daha fakir olmas\u0131\u201d nedeniyle tercih ediyoruz. Dinlenme ve i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc sonras\u0131 ertesi g\u00fcn h\u0131zla \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015fl\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sa\u011fl\u0131k merkezlerinin \u00f6n\u00fcnde g\u00fcnler \u00f6ncesinden gelip T\u00fcrkiye\u2019den gelecek sa\u011fl\u0131k ekibini bekleyen y\u00fczlerce hasta var.<\/p>\n\n\n\n

Bir grup sa\u011fl\u0131k ekibi g\u00f6z ve katarakt ameliyatlar\u0131 yapmak \u00fczere organize oluyorlar. \u0130\u00e7lerinde katarakt konusunda uzman, Afrika\u2019ya defalarca gelmi\u015f, en zor \u015fartlarda ba\u015far\u0131yla g\u00f6z ameliyatlar\u0131n\u0131 yapan Dr. Selim Gen\u00e7 ekip ba\u015f\u0131 olarak bulunuyor. Di\u011fer iki g\u00f6z hekimi arkada\u015fla beraber her geli\u015flerinde yakla\u015f\u0131k 250-300 katarakt ve g\u00f6z ameliyat\u0131 yap\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer grupta Kad\u0131n Do\u011fum, Genel Cerrahi ve \u00dcroloji hekimleri var. En \u00e7ok f\u0131t\u0131k, hidrosel, Lipom, Fist\u00fcl ve di\u011fer ameliyatlar\u0131 yap\u0131yorlar. Onlar da sabah 08.30\u2019da ba\u015flad\u0131klar\u0131 ameliyatlar\u0131 ak\u015fam 22.00\u2019da zor sonland\u0131r\u0131p dinlendi\u011fimiz eve d\u00f6n\u00fcyorlar. Ekipler t\u00fcm yorgunlu\u011fa, zor \u015fartlara, me\u015fakkate ra\u011fmen ne\u015fe ve muhabbet i\u00e7erisinde bu insanlara faydal\u0131 olman\u0131n mutlulu\u011fu ile fedak\u00e2rca \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Radyolog olarak grupta ultrason yap\u0131yor ve sa\u011fl\u0131k merkezindeki r\u00f6ntgen cihaz\u0131yla \u00e7ekilen grafileri de\u011ferlendiriyorum. En ilgin\u00e7 vakalardan birisi sekiz-on ya\u015flar\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun mesanesinde yumruk b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir ta\u015f tespit etmi\u015ftim. \u00c7ocuk idrar yaparken s\u00fcrekli ciddi a\u011fr\u0131dan \u015fik\u00e2yet ediyordu. \u00dcroloji doktorumuz ameliyat imkanlar\u0131m\u0131z\u0131n yeterli olmamas\u0131na ra\u011fmen bu \u00e7ocu\u011fun ameliyat\u0131n\u0131 yapt\u0131. \u00c7ocu\u011fun ve ailesinin ameliyat sonras\u0131 sevinci g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdi.<\/p>\n\n\n\n

Hastalar\u0131 operasyon sonras\u0131 sa\u011fl\u0131k merkezinin on yatakl\u0131 servisinde yat\u0131r\u0131yorduk. Ama bu servis yataklar\u0131 \u00e7abuk doldu\u011fu i\u00e7in ilk g\u00fcnden itibaren hastane bah\u00e7esinde a\u011fa\u00e7lar\u0131n alt\u0131na, kumlar \u00fczerine temiz \u00f6rt\u00fcler serip baz\u0131 hastalar\u0131 buraya yat\u0131r\u0131yorduk. Ertesi g\u00fcn bu hastalar\u0131n ameliyat sonras\u0131 takipleri ve vizitlerini yap\u0131yor, tedavilerini d\u00fczenliyorduk. Muayene olan hastalara bir k\u0131sm\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye\u2019den getirdi\u011fimiz bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ise o b\u00f6lgedeki eczanelerden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ila\u00e7lar\u0131 veriyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu insanlar\u0131n ilaca verecek paralar\u0131 da yok.<\/p>\n\n\n\n

Uzak yerlerden y\u00fcr\u00fcyerek gelip g\u00fcnlerce hastane bah\u00e7esinde bizleri bekleyen bu hastalar gayet sakin ve tevekk\u00fcl i\u00e7erisinde s\u0131ralar\u0131n\u0131 bekliyorlard\u0131. Grup ba\u015fkan\u0131m\u0131z \u0130brahim Ceylan bu insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun a\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek onlara her g\u00fcn \u00e7orba pi\u015firtip da\u011f\u0131tmaya ba\u015flad\u0131. Ger\u00e7ekten bu insanlar her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131ma muhta\u00e7 durumdalar. \u00c7o\u011fu insan\u0131n yedikleri g\u0131da s\u00fcp\u00fcrge otuna benzeyen \u2018Milet\u2019 denilen bir tohumdan yap\u0131lan \u00e7orba imi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Katarakt ameliyat\u0131 olup y\u0131llard\u0131r g\u00f6rmeyen insanlar\u0131n sevin\u00e7 ve mutluluklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmeye de\u011fer. \u0130lk defa g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anne ve babas\u0131na hasretle sar\u0131lan \u00e7ocuklar, yak\u0131nlar\u0131n\u0131 ameliyattan sonra g\u00f6rebilen gen\u00e7-ya\u015fl\u0131 insanlar \u00e7ok farkl\u0131 bir mutluluk tablosu olu\u015fturuyorlar. Bu g\u00fczel tablolar\u0131 ya\u015famak laz\u0131m, kelimeler ve yaz\u0131lar yetersiz kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Cuma namaz\u0131nda bir imam hutbede T\u00fcrkiye\u2019den gelen sa\u011fl\u0131k ekibinden \u015f\u00fckran ve \u00f6vg\u00fc ile bahsetmi\u015f. Cemaate sayg\u0131l\u0131 olmay\u0131 ve s\u0131raya riayet etmeyi tavsiye ederek \u201cT\u00fcrkiye\u2019den binbir g\u00fc\u00e7l\u00fckle bizim i\u00e7in buraya gelen bu karde\u015flerimize dua ediyor, sonsuz \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131 sunuyorum. Benim de iki g\u00f6z\u00fcm g\u00f6rm\u00fcyor, ameliyat olmak i\u00e7in s\u0131ra bekliyorum, siz de sab\u0131rl\u0131 olun\u201d<\/strong> diye s\u00f6ylemi\u015f. Bizim ekip daha fazla \u00e7al\u0131\u015farak bu imam\u0131n da ameliyat\u0131n\u0131 yapt\u0131, g\u00f6rmesi d\u00fczeldi elhamd\u00fclillah.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6n\u00fcll\u00fcler sa\u011fl\u0131k ve yard\u0131m ekibi, sosyal yard\u0131mlar i\u00e7inde gayretli ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 durumda. T\u00fcrkiye\u2019den hay\u0131r yapt\u0131rmak i\u00e7in verilen ba\u011f\u0131\u015flarla en \u00e7ok ihtiya\u00e7 olan yerler tespit edilerek su kuyular\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u0130htiya\u00e7 durumuna ve \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131na g\u00f6re dul ve yetim ailelerden ba\u015flamak \u00fczere y\u00fczlerce aileye o b\u00f6lgede en \u00e7ok yeti\u015fen ke\u00e7ilerden ba\u011f\u0131\u015flan\u0131yor. Bir aileye ba\u011f\u0131\u015flanan \u00fc\u00e7 ke\u00e7i o ailenin s\u00fct ve peynir ihtiyac\u0131n\u0131 birka\u00e7 sene sonrada ge\u00e7im ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabiliyor. Arkada\u015flar bu ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lara ve ailelere g\u00fczel bir isim bulmu\u015flar. \u201cKarde\u015f Aile\u201d ismi verilen bu \u00e7al\u0131\u015fma olduk\u00e7a g\u00fczel ve \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma. \u2018Ailelere bal\u0131k tutmay\u0131 \u00f6\u011fretmek\u2019 gibi, bir m\u00fcddet sonra kendi ge\u00e7imini sa\u011flayabilecek \u015fekilde bir yard\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Afrika\u2019ya yap\u0131lacak yard\u0131mlar\u0131n \u2018beyaz adam kompleksi\u2019<\/strong> ile olmamas\u0131 gerekiyor. \u2018Beyaz Adam Kompleksi\u2019 Afrika\u2019ya medeniyet, teknoloji, demokrasi g\u00f6t\u00fcrmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kan,  o b\u00f6lgeye ve insanlara kan, g\u00f6z ya\u015f\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc g\u00f6t\u00fcren anlay\u0131\u015f\u0131n ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ama art\u0131k yolun sonu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Artan ileti\u015fim ve ula\u015f\u0131m imkanlar\u0131 insanlar\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcne Bat\u0131\u2019ya ta\u015f\u0131rken Afrika insan\u0131 kaybetti\u011fi zenginliklere kavu\u015fmak i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alarak Avrupa\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n \u2018s\u00f6m\u00fcr\u00fclen \u00fclkelerden s\u00f6m\u00fcren emperyal \u00fclkelere do\u011fru uzanan m\u00fclteci sorunu\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00f6nemli bir sorunu var. Bu durum bana Nasrettin Hoca\u2019n\u0131n evini soyan h\u0131rs\u0131z\u0131n pe\u015finden kalan e\u015fyalar\u0131 da alarak gitmesi ve \u201cbiz galiba buraya ta\u015f\u0131n\u0131yoruz\u201d demesini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bizler ise Afrika\u2019ya karde\u015flerimizi ziyaret etmeye, onlar\u0131n derdi ile dertlenmeye, ekme\u011fimizi payla\u015fmaya gittik. Gitmeye de devam ediyoruz. Bir\u00e7ok sa\u011fl\u0131k g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015fte \u201cNijer\u2019e yard\u0131m i\u00e7in gitti\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum, ama Nijer bana hayat\u0131n anlam\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretti. Teknoloji ve konfor olmadan ya\u015fam\u0131n da g\u00fczel oldu\u011funu anlatt\u0131, adeta zihnimi ve g\u00f6nl\u00fcm\u00fc tedavi etti\u201d dediler.<\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m tecr\u00fcbelerden anlad\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re; Afrika\u2019n\u0131n yard\u0131ma de\u011fil, elinden tutulmaya ihtiyac\u0131 var. G\u00f6n\u00fcll\u00fcler ekibi olarak Nijer\u2019de \u2018T\u00fcrk K\u00f6y\u00fc\u2019 ad\u0131yla bir e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k k\u00fclliyesinin yan\u0131na tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k merkezleri kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc en b\u00fcy\u00fck derdimiz olan cehalet, yoksulluk ve tefrika ile topyek\u00fbn m\u00fccadele etmemiz gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Tags: Afrika<\/a>, Sudan<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Afrika\u2019n\u0131n ucuz hammadde ve i\u015f g\u00fcc\u00fc kayna\u011f\u0131 olarak devam etmesi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin k\u00e2rlar\u0131 ve zenginliklerinin devam\u0131 i\u00e7in zorunludur. AB ve ABD\u2019nin zenginlikleri Afrika ve Ortado\u011fu\u2019nun [Devam\u0131]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=343"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":354,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/343\/revisions\/354"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/selahattinsemiz.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}