Karabük – Safranbolu Gezisi: Tarihe ve Maneviyata Yolculuk

Sağlık ve Yaşam Derneği (SAYADER) olarak 30 Ocak – 1 Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirdiğimiz Karabük – Safranbolu Eğitim, Gezi ve Dinlenme Programı; İstanbul, Ankara, Konya ve Bolu’dan gelen öğrenciler, hekimler ve gönül dostlarımızın katılımıyla adeta bir gönül şölenine dönüştü.

Otobüs yolculuğundan başlayan sohbetler, Üniversitede dinlediğimiz konferanslar ve Safranbolu kültür gezileri, sabah namazı sonrası dua, zikir ve sohbetler her biri ruhumuza ayrı bir ziyafet sundu. Yoğun ve yorucu geçen 2,5 gün, hafızalarımıza unutulmaz hatıralar olarak kazındı.

Gençlik ve Liderlik Üzerine

Cumartesi ve pazar sabahı, 28 Evler Camii’nde yapılan dua, zikir ve İşrak programlarında manevi bir atmosferde kadim dergahların havasını yaşadık. İlk gün Yusuf Deveci, “Gençlik ve Liderlik” üzerine etkili bir konuşma gerçekleştirdi.

Peygamberimizin genç sahabelerinden örnekler vererek, Musab bin Umeyr’in davetçiliğini, Sad bin Muaz’ın fedakârlığını, Erkam bin Erkam’ın evini İslam’a açışını, Muaz bin Cebel’in ilim ve hikmetini, Hz. Ali’nin cesaretini ve Usame bin Zeyd’in kararlı liderliğini gençlere ilham verici bir şekilde aktardı. Sohbet aralarında Nurullah Genç’in şiirlerinden mısralar okuyarak gönüllerimizde ayrı bir coşku uyandırdı:

Ülkemden hatırıma hep sefiller geliyor /Bin yüzlü Ebrehe’ler, kara filler geliyor

Şimdi devran değişti; ebabiller geliyor/İbrahim bahçesinden taze güller geliyor

Âlemde, duyulacak kutlu bir âvaz kaldı/Ufka bir bak yiğidim; inkılâba az kaldı.

Sohbet sonrası kahvaltı için Karabük Üniversitesi Sosyal Yaşam Merkezine geçiyoruz. Üniversite kampüsü öğrencilerin ihtiyaçlarına göre çok güzel planlanmış. Sosyal Yaşam merkezinde kütüphaneler, konferans salonları, yemek salonları, kafeler ve Camisi ile gerçek bir sosyal yaşam alanı olmuş. Yöneticileri, yapanları ve planlayanları kutluyorum.

Safranbolu: Yaşayan Tarih

Safranbolu, Karabük ilimizin bir mahallesi gibi olmuş. Tarihte Safranbolu vezirleri, devlet ve ilim adamları ile meşhur bir yer iken, Cumhuriyet döneminde Karabük Demir Çelik fabrikasının kuruluşu ve demir yolu bağlantısı nedeniyle Karabük daha büyük ve gelişmiş il olmuş. Bu durumun Safranbolu’nun tarihi yapısının korunmasında önemli bir etken olduğunu da düşünüyorum

Safranbolu, Osmanlı’dan günümüze taşınan kültürel mirasıyla adeta bir açık hava müzesi. Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alması, deri ve ayakkabı üretimindeki önemi, safran bitkisiyle özdeşleşmesi ve Osmanlı mimarisini yansıtan cami, kervansaray ve konaklarıyla eşsiz bir şehir. Gezimizde Ulu Cami’den Hamidiye Camii’ne, Tekke üstü Mescidinden Tabakhane Köprüsü’ne, İzzet Paşa ve Köprülü Mehmet Paşa Camii’ne kadar birçok tarihi yapıyı ziyaret ettik. Her bir taş, her bir duvar, ahşap konaklar, bahçeler arasında dar yollar sanki bize tarihin derinliklerinde geçmişin hikâyesini fısıldıyordu.

Kent Tarihi Müzesi’nde Safranbolu’nun kültürel zenginliğini gözlemledik; Kristal Cam Teras ve Tokatlı Kanyonu’nda ise doğanın büyüleyici güzelliğiyle buluştuk. Her biri çok güzel manzaralar sunan doğa harikası yerleri dostlarla birlikte gezerken yurdumuzun eşsiz güzelliğini bir kere daha hissettik.

Safranbolu çarşısında safran bitkisinin özünden yapılmış safran çayı, lokum dükkanları, safran kolonyaları vs. her şey safran ve mamulleri üzerine kurulmuş. Bir lokum dükkanında ikramlar için lokum alırken tarihi sedirlerde oturup çay ve tarih sohbetleri yaptık. Safran çayı, lokum ve kolonyalarıyla Safranbolu çarşısı, şehrin ruhunu ve tarihini eşsiz tatlarla ve kokularla hissettirdi.

Safranbolu İzzet Paşa Camiinde akşam namazı sonrası Üniversite Konukevinde akşam yemeği ikramı vardı. Bir doktor arkadaşımızın adak kurbanından hazırlanan kuyu kebabı çok lezzetliydi. Safranbolu konaklarından biri olan Üniversite evi ahşap yapısı, sobalı salonları ve gönül sıcaklığında ikramları ile tarihi konakların havasını yaşattı.

Manevi ve İlmi Paylaşımlar

Akşam programında Prof. Dr. Abdülcebbar Kavak, “Topluma Karşı Sorumluluklarımız ve Kulluk Bilinci” başlıklı konuşmasında İslam medeniyetinde bilginin ve ahlakın merkezî rolünü vurguladı. Hazreti Ömer’in hikmetli sözleriyle toplumsal sorumluluklarımızı hatırlattı. Hazreti Ömer “Siz, Allah’ın hür olarak yarattığı kullarını köle yapıyorsunuz.” diye ikaz edermiş.

Şeyh Sadi, insan için “Bir Damla kan ve binlerce dert ve tasa” der. Harezmi insanı tanımlarken: “İnsan ahlaklı ise birdir, yüzü güzel ise bir sıfır eklerim on olur, soylu ise bir sıfır daha eklerim yüz olur, bilgili ise bir sıfır daha eklerim bin olur. Ama ahlak ve karakteri çıkarırsak hepsi solda sıfır olur” der. Dinin özü ahlaktır. İbadetleri yapıp daha sonra tüm toplumu ıslah için gayret etmek gerekir. İyi huyları kazanmak için gayret etmek, Kötü huyları terk etmek önemlidir.

İslam medeniyetine baktığımızda, bilginin merkezinde vahiy ve Allah var. İslam toplumu ilim ve alimler toplumudur. İslam ilimi emreder. Batı medeniyetinde merkezinde insan var. İnsanı putlaştırma var. Kuran, insanı muhatap alır. Bizde tevhit, tevekkül, tefekkür vardır. Vefa vardır, cömertlik vardır. Komşuluk akrabalık gibidir. Evlilik sadaka cariyedir.

Kuran bize takvayı emanet ediyor. Takva insanın fıtratıdır, güzel ahlaktır. Hakka riayettir. Adaletin odağıdır. İnsan olmanın merkezidir. Ebul Hüseyin Nuri, “Kalplerin makamı” kitabında topluma karşı sorumluluklarımızı anlatır

 Ardından Dr. Abdurrahman Özsağır’ın şefliğinde gerçekleştirilen tasavvuf konseri, gönüllerimizi musikiyle mest etti. Çoğunluğu doktorlardan oluşan koro, farklı yerlerden gelerek sanki bu gece buluşmak için sözleşmiş gibiydi. Musiki, kalplerimizi bir araya getiren görünmez bir ip gibi hepimizi aynı duyguda buluşturdu.

Pazar sabahı Karabük Derneğimizin aylık sabah namazı ve işrak buluşması programına katıldık. Dualar, zikirler, sohbetler ve ikramlarla mest olduk. Adeta bir bayram sabahı heyecanını yaşadık.

Hikmet ve Hekimlik

Prof. Dr. Gürkan Öztürk’ün konferansı ise tam bir ilim, hikmet ve düşünce ziyafeti şeklinde geçti. Çoğu zaman beyin konforumuzu bozan eleştirel düşünceleri ile bizleri araştırmaya ve düşünmeye sevk etti.

Gürkan Hoca “Hikmet ve Hekimlik” üzerine yaptığı sohbetle insanı bir bütün olarak anlamanın önemini anlattı. Mikrobiyotadan beyin ve kalp ilişkisine, aralıklı oruçtan İslam’ın sağlık perspektifine kadar geniş bir yelpazede ufuk açıcı bilgiler sundu. Evrim ve yaratılış üzerine yaptığı değerlendirmeler ise ilim ile iman arasındaki köprüyü yeniden düşündürdü.

*Hekimler olarak bizleri uyarıp ve araştırmaya sevk ederken insanı anlamak, yaratılışı ve hikmeti anlamak için daha dikkatli ve gayretli olmalıyız dedi. Yaratılış bir sünnetullahtır, her şey bir fizik kanunu ile yani sünnetullah ile olur. Her şey, zaman dahil, sebep sonuç ilişkisi ile olur. Allah’ın sünnetullahı olan tabiat kanunları üzerine bizim daha çok düşünmemiz ve araştırma yapmamız gerekir.

*İnsana Beden ve ruh ikilemi ile bakıyoruz Dekart’tan beri. Parçaları anlayıp bütünü anlamaya çalışıyoruz. Lastiği, bujiyi anlamak arabayı anlamak değil. İnsanı bir bütün olarak anlamaya yönelik olarak çalışmalıyız. İnsanı ruhu, bedeni, ailesi ve çevresi ile birlikte değerlendirmek gerekiyor.

*Kuran Kerim ve sünnet, insanın kullanma kılavuzudur, ibadetler sağlıkla ilgili tavsiyeler ve ödüller içeriyor. İslamiyetin özünde her bir ibadetin hikmeti vardır, ibadetler insanın faydası içindir.

*Son on yılda, ilim logaritmik olarak büyüdü. Mikrobiyota, barsaklarda 4 kiloluk bir kütle. Mikrobiyota, düşüncelerimize etki ediyor, psikolojik rahatsızlıklara bile sebep olabiliyor.

*Beyin de lenf akımı yok diye kabul ediyorduk, şimdi anlaşıldı ki Glimfatik akışı olduğu ve bunun gelişimi için gece kalkmak uyanmak lazım. Bize teheccüd namazını ve seher vaktini hatırlatıyor.

*İslami ilimler de, nass ve sünnet kanıttır. Ravi zinciri, ilmin kaynakçası gibidir. Bizde hiçbir şey kanıtsız değildir, nass ve sünnet kanıtlarına dayanır.

İlim ve Hikmet

*Biz Kuran ayetleri ışığında yaratılışı, canlıların özelliklerini ve inceliklerini, kainattaki muhteşem düzeni araştırmalı ve ilim dünyasına kazandırmalıyız.

*Kuran-ı Kerim’de Devenin yaratılışına bakın der, Rabbinin yeri ve göğü, kâinatı nasıl yarattığına bak der, yaratılış ile ilgili çok önemli bilgiler var. İnsanı anlamak için, yaratılışın bütüncül bir yaklaşım ile incelenmesi gerekiyor. Bu, ilmi ve insani bir görevdir.

*Allah insanı ve tüm canlıları evrimle yaratmış olabilir. Biz bu konuda Allah CC yaratışına, kudretine sınır koyamayız. Evrimi bu gözle değerlendirmekte fayda var.

*Evrim kendi kendine, tesadüflerle, mutasyonlarla, kozmik ışıma ile vs. gibi şuursuz, bilinçsiz, düzensiz yollarla olmaz. Kâinatta her şeyin bir kuralı ve düzeni var. Bu kural ve düzeni de koyan elbette bir yaratıcı var.

*Süt kardeşliğinin ilmi yönü nedir diye araştırdım, anne sütüyle yavruya kök hücre geçişi oluyor ve bu hücreler gonadlar da sperm olabiliyor.

*Cinler ile ilgili konular, bizim ilmi değerlendirmemizde yok. Halbuki Kuran-ı Kerim’de Cin suresi var, insanlar ve cinler birçok yerde birlikte anılıyor. Bu konuda çalışmamız gerekir

*Nazar konusunda bir çalışmamız var mı? Ne kadar etkili olduğunu ilmi olarak belirlememiz gerekir. Nazar deveyi kazana, diriyi mezara koyar diye ata sözü bile var.

*Kalp ve beyin ilişkisi, iman kalbe ve beyne etkisi araştırılmalı. Kalbin beyne etkisi, inter-sepsion konusu çok önemli. Araştırılmalı.

Gezi ve Sohbetlerin Ardından Veda

Karabük – Safranbolu gezisi, sadece bir seyahat değil; tarihle, kültürle, ilimle ve maneviyatla iç içe geçmiş bir yolculuktu. Safranbolu çarşısında içilen safran çayı, tarihi sedirlerde yapılan sohbetler, kuyu kebabının lezzeti, konakların ahşap kokusu… Hepsi birer hatıra olarak zihnimizde yer etti. Her adımda geçmişin izlerini, her sohbetle geleceğe dair umutları hissettik.

Karabük – Safranbolu gezisi, gönüllerimizde derin bir iz bırakarak bizlere hem ilim hem de hikmet yolunda yeni ufuklar açtı. Üniversite camiasından hocalarımız ve gençlerle birlikte olmak ülkemizin yetişmiş insan kaynağı ve geleceğini kuracak genç ilim adamları açısından umut ve güvenle dolduk.

Bize tükenmez enerjisi ve güler yüzüyle eşlik eden Tahir Kahraman hocamıza ve Ahmet Güneş kardeşimize ve eşleri hanımefendilere, Fatma Güneş ve Rukiye Bakıcı hanımlara emekleri için teşekkür ederiz. Rektör yardımcımız İsmail beyde içimizden biri gibi mütevazi ve olgun tavırları ile bize eşlik etti. Ayrıca koroya katıldığı ve Karabük Üniversitesi hakkında bilgilendirme yaptığı için teşekkür ederiz.

Program sonunda dilimizde ve gönlümüzde Nurullah Genç’in muhteşem dizeleri vardı.

Tasalanma yiğidim; zaman bizden yanadır/ Külümüzden yükselen duman bizden yanadır
Son durak, son ilahi ferman bizden yanadır/ Dünya düşman olsa da iman bizden yanadır. Kapıları açacak coşkun bir niyaz kaldı/Ufka bir bak yiğidim, inkılâba az kaldı

Abdulcebbar Hocamdan Seçmeler ;

*Her şeyi Allah rızası için yapmak. Samimiyet yeterli değil, fakih ve Arif olmak gerekiyor.

*Toplumsal sorumluluğumuzu en iyi ifade eden bir hadisi şeriftir; İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır.

*İyi bir insan olmak için mutlaka iyiler ile birlikte olmak gerekir. En iyisi de Allah ile beraber olmaktır.

*Mutlaka bir ülkeyi iyi öğrenin. En az iki yabancı dil öğrenin, biri doğudan biri batıdan. Mümkünse yurt dışından evlenin.

*Kendi ayaklarınız üzerinde durun ve yaptığınız işi en iyi yapan olun.

Gürkan Hocamdan Seçmeler

*Bizim yetişmemizde babamızın zor şartlarda çalışarak kazandığı helal lokma ve annemizin duaları çok etkili olmuştur.

*İlmi bakış açısı sebep sonuç ilişkisine göre çalışır. Biz Müslümanlar olarak buna sünnetullah deriz. Her şeyin yaratılışında ve çalışmasında sünnetullah vardır ve değişmez.

*Mesleğimizde en iyisi olmaya çalışmalıyız, zora talip olmalı, zorluklara göğüs germeliyiz.

Otobüs Sohbetleri;

*Her sağlık çalışanı Şifa Ayetlerini ve manasını iyi bilmeli; her gün okumalı, hastalarına da tavsiye etmeli

*Hediye İlahilerimiz ; Ya Muhammed (A.Yesevi), Şahidiz Efendim (Fatih Koca) , Arkadaşlık Pekey Demek (M.Z.K.)

*Yoruldum diyen gençlere Fetih ve Fatih Dizisindeki Fatih’in Trabzon Seferinde yoruldum diyen askerler verdiği cevap videosu izlendi.

*Birlikte yolculuk yapmak sabır ister, samimiyet, güven ve sevgi/saygı ortamı ister. Katılanlar bu duyguları geniş bir aile samimiyetinde hissettiklerini ve çok beğendiklerini ifade ettiler.